{"id":3910,"date":"2014-01-21T05:11:41","date_gmt":"2014-01-21T05:11:41","guid":{"rendered":"http:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/?p=3910"},"modified":"2014-01-21T05:11:41","modified_gmt":"2014-01-21T05:11:41","slug":"giao-su-lee-man-yeol-hay-tim-tuong-lai-han-quoc-trong-thoi-chosun-viet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/2014\/01\/21\/giao-su-lee-man-yeol-hay-tim-tuong-lai-han-quoc-trong-thoi-chosun-viet\/","title":{"rendered":"Gi\u00e1o s\u01b0 Lee Man Yeol:  \u201cH\u00e3y t\u00ecm t\u01b0\u01a1ng lai H\u00e0n Qu\u1ed1c trong th\u1eddi Chosun\u201d (Vi\u1ec7t)"},"content":{"rendered":"<p align=\"center\"><b>Gi\u00e1o s<\/b><b>\u01b0 Lee Man Yeol: <\/b><\/p>\n<p align=\"center\"><b>\u201cH\u00e3y t\u00ecm t<\/b><b>\u01b0\u01a1ng lai H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c trong th<\/b><b>\u1eddi Chosun\u201d<\/b><\/p>\n<p align=\"center\">KOREA.NET<\/p>\n<p>17.06.2013<\/p>\n<p>Gi\u00e1o s\u01b0 tr\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n v\u0103n thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Kyunghee H\u00e0n Qu\u1ed1c &#8211; Emanuel Pastreich (t\u00ean ti\u1ebfng H\u00e0n: Lee Man Yeol) \u0111\u00e3 s\u1ed1ng \u1edf H\u00e0n Qu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 10 n\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u00f4ng t\u1eebng theo h\u1ecdc \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Harvard, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Tokyo, \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Seoul\u2026 V\u1edbi chuy\u00ean ng\u00e0nh v\u0103n h\u1ecdc \u0110\u00f4ng ph\u01b0\u01a1ng, \u00f4ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t quan t\u00e2m v\u00e0 y\u00eau th\u00edch v\u0103n h\u00f3a H\u00e0n Qu\u1ed1c. \u00d4ng t\u1eebng d\u1ecbch cu\u1ed1n Nh\u1eadt k\u00fd Yeolha c\u1ee7a nh\u00e0 v\u0103n th\u1eddi Chosun Park Ji Won sang ti\u1ebfng Anh v\u00e0 hi\u1ec7n \u0111ang t\u1eadp trung vi\u1ebft m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a H\u00e0n Qu\u1ed1c v\u1edbi ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 \u201cM\u1ed9t \u0110\u1ea1i H\u00e0n D\u00e2n Qu\u1ed1c kh\u00e1c\u201d, chia s\u1ebb nh\u1eefng g\u00ec \u00f4ng th\u1ea5y, c\u1ea3m nh\u1eadn v\u00e0 suy ngh\u0129 v\u1ec1 H\u00e0n Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi ngo\u1ea1i qu\u1ed1c m\u1eaft xanh n\u00e0y th\u1eadt \u0111\u00fang v\u1edbi bi\u1ec7t danh \u201cng\u01b0\u1eddi theo ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u1ebf gi\u1edbi c\u1ee7a th\u1ebf k\u1ef7 21\u201d. N\u1ebfu nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e0n \u00f4ng 50 tu\u1ed5i qu\u1ed1c t\u1ecbch M\u1ef9 n\u00e0y tr\u00f4ng kh\u00e1 kh\u00e1c l\u1ea1 v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0n Qu\u1ed1c, th\u00ec vi\u1ec7c \u00f4ng thao thao b\u1ea5t tuy\u1ec7t v\u1ec1 nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n, nh\u1eefng cu\u1ed1n ti\u1ec3u thuy\u1ebft th\u1eddi Chosun c\u1ee7a H\u00e0n Qu\u1ed1c, hay nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m kinh \u0111i\u1ec3n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c nh\u01b0 \u201cH\u1ed3ng L\u00e2u M\u1ed9ng\u201d, \u201cKim B\u00ecnh Mai\u201d\u2026 ph\u1ea3i n\u00f3i l\u00e0 \u0111i\u1ec1u k\u1ef3 di\u1ec7u. H\u00e3y c\u00f9ng l\u1eafng nghe nh\u1eefng chia s\u1ebb c\u1ee7a gi\u00e1o s\u01b0 Lee Man Yeol v\u1ec1 th\u1eddi Chosun c\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf k\u1ef7 21.<\/p>\n<p><b>&#8211; <\/b><b>\u0110i kh<\/b><b>\u1eafp Trung Qu<\/b><b>\u1ed1c, Nh<\/b><b>\u1eadt B<\/b><b>\u1ea3n v\u00e0 r<\/b><b>\u1ed3i \u0111<\/b><b>\u1ebfn H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c \u0111<\/b><b>\u1ec3 theo \u0111u<\/b><b>\u1ed5i vi<\/b><b>\u1ec7c h<\/b><b>\u1ecdc, \u00f4ng khi<\/b><b>\u1ebfn t\u00f4i li\u00ean t<\/b><b>\u01b0\u1edfng \u0111<\/b><b>\u1ebfn m<\/b><b>\u1ed9t chuy<\/b><b>\u1ebfn du ngo<\/b><b>\u1ea1n t<\/b><b>\u1eeb th<\/b><b>\u1eddi C<\/b><b>\u1ed5 \u0111<\/b><b>\u1ea1i, Trung \u0111<\/b><b>\u1ea1i, t<\/b><b>\u1edbi th<\/b><b>\u1eddi Xu\u00e2n Thu (BC770~BC403), th<\/b><b>\u1eddi Chi<\/b><b>\u1ebfn Qu<\/b><b>\u1ed1c (BC403~BC221). <!--more-->\u00d4ng c<\/b><b>\u1ea3m nh<\/b><b>\u1eadn \u0111<\/b><b>\u01b0\u1ee3c n<\/b><b>\u0103ng l<\/b><b>\u01b0\u1ee3ng c<\/b><b>\u1ee7a v<\/b><b>\u0103n h\u00f3a H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c <\/b><b>\u1edf m<\/b><b>\u1eb7t n\u00e0o?<\/b><\/p>\n<p>S\u1ef1 nghi\u1ec7p nghi\u00ean c\u1ee9u v\u0103n ch\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb Trung Qu\u1ed1c. \u0110\u1eddi du h\u1ecdc c\u1ee7a t\u00f4i l\u1ea1i g\u1eafn v\u1edbi Nh\u1eadt B\u1ea3n. 3 n\u01b0\u1edbc H\u00e0n \u2013 Trung \u2013 Nh\u1eadt c\u00f3 s\u1ef1 kh\u00e1c nhau v\u1ec1 b\u1ea3n ch\u1ea5t. Trong th\u1ebf k\u1ef7 21 n\u00e0y, v\u0103n h\u00f3a H\u00e0n Qu\u1ed1c l\u1ea1i cu\u1ed1n h\u00fat nh\u1ea5t. So v\u1edbi hai n\u01b0\u1edbc kia, H\u00e0n Qu\u1ed1c c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u1eefng ch\u1eafc, gi\u1eefa ch\u00ednh ph\u1ee7 v\u00e0 doanh nghi\u1ec7p c\u00f3 s\u1ef1 c\u00e2n b\u1eb1ng, th\u1ec3 ch\u1ebf h\u1ee3p t\u00e1c h\u00e0i h\u00f2a h\u01a1n c\u1ea3. Vi\u1ec7c t\u00f4i \u1edf l\u1ea1i H\u00e0n Qu\u1ed1c kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 t\u00ecnh c\u1edd, m\u00e0 b\u1edfi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng \u1edf \u0111\u00e2y h\u1ee3p v\u1edbi t\u00ednh c\u00e1ch c\u1ee7a t\u00f4i. C\u01a1 s\u1edf v\u0103n h\u00f3a, k\u1ef9 thu\u1eadt \u1edf \u0111\u00e2y v\u1eefng ch\u1eafc v\u00e0 \u0111\u1ea7y tri\u1ec3n v\u1ecdng cho t\u01b0\u01a1ng lai. T\u00f4i t\u1eebng gi\u1ea3ng d\u1ea1y v\u0103n h\u1ecdc Nh\u1eadt B\u1ea3n 8 n\u0103m \u1edf M\u1ef9, sinh s\u1ed1ng \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u0110\u00e0i Loan, song ch\u01b0a t\u1eebng c\u00f3 nh\u1eefng \u0111\u1ec1 ngh\u1ecb t\u00edch c\u1ef1c n\u00e0o nh\u01b0 c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 hay c\u00e1c c\u01a1 quan H\u00e0n Qu\u1ed1c. C\u00f3 th\u1eddi gian t\u00f4i \u0111\u00e3 l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i Trung t\u00e2m v\u0103n h\u00f3a H\u00e0n Qu\u1ed1c \u1edf Washington (KORUS), l\u00e0m t\u1ed5ng bi\u00ean t\u1eadp cho t\u1edd t\u1ea1p ch\u00ed tr\u1ef1c tuy\u1ebfn Dynamic Korea\u2026 T\u00f4i th\u1ea5y t\u1ea1i \u0111\u00f3, b\u1ea7u kh\u00f4ng kh\u00ed v\u00f4 c\u00f9ng n\u0103ng \u0111\u1ed9ng, c\u1edfi m\u1edf v\u00e0 th\u1eadm ch\u00ed ng\u01b0\u1eddi n\u01b0\u1edbc ngo\u00e0i c\u00f3 th\u1ec3 tham gia v\u00e0o c\u1ea3 nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch.<\/p>\n<p><b>&#8211; Trong th<\/b><b>\u1eddi \u0111<\/b><b>\u1ea1i khoa h<\/b><b>\u1ecdc k<\/b><b>\u1ef9 thu<\/b><b>\u1eadt ph\u00e1t tri<\/b><b>\u1ec3n nh<\/b><b>\u01b0 hi<\/b><b>\u1ec7n nay, \u00f4ng lu\u00f4n ch<\/b><b>\u1ee7 tr<\/b><b>\u01b0\u01a1ng ph<\/b><b>\u1ea3i t\u00e1i nh<\/b><b>\u1eadn th<\/b><b>\u1ee9c v\u00e0 l\u00e0m h<\/b><b>\u1ed3i sinh nh<\/b><b>\u1eefng truy<\/b><b>\u1ec1n th<\/b><b>\u1ed1ng th<\/b><b>\u1eddi Chosun. <\/b><b>\u0110i<\/b><b>\u1ec1u \u00f4ng mu<\/b><b>\u1ed1n truy<\/b><b>\u1ec1n t<\/b><b>\u1ea3i t<\/b><b>\u1edbi ng<\/b><b>\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c l\u00e0 g\u00ec v<\/b><b>\u1eady?<\/b><\/p>\n<p>H\u00e0n Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u ph\u00e1t tri\u1ec3n kinh t\u1ebf, khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt m\u00e0 c\u1ea3 th\u1ebf gi\u1edbi ph\u1ea3i th\u00e8m mu\u1ed1n. Nh\u01b0ng gi\u1edd \u0111\u00e2y c\u1ea7n ph\u1ea3i ti\u1ebfp t\u1ee5c ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u1ebfn giai \u0111o\u1ea1n sau n\u1eefa. H\u00e0n Qu\u1ed1c c\u1ea7n t\u00ecm l\u1ea1i \u201cv\u0103n h\u00f3a v\u1ed1n c\u00f3\u201d v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi h\u00f3a n\u00f3. \u201cV\u0103n h\u00f3a v\u1ed1n c\u00f3\u201d \u1edf \u0111\u00e2y l\u00e0 \u201cl\u1ec5 h\u1ecdc\u201d, l\u00e0 nh\u1eefng l\u1ec5 ngh\u0129a th\u1eddi Chosun \u0111\u01b0\u1ee3c quy \u0111\u1ecbnh tu\u00e2n th\u1ee7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n, trong gia \u0111\u00ecnh, x\u00e3 h\u1ed9i\u2026 cho \u0111\u1ebfn th\u1ebf k\u1ef7 th\u1ee9 19. T\u00f4i th\u1ea5y ch\u1ebf \u0111\u1ed9 n\u00e0y \u0111\u00e3 kh\u00f4ng c\u00f2n trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i ng\u00e0y nay, khi m\u00e0 quan h\u1ec7 gi\u1eefa ng\u01b0\u1eddi v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng c\u00f2n n\u1eb1m trong khu\u00f4n kh\u1ed5 g\u00ec. V\u0103n h\u00f3a l\u1ec5 ngh\u0129a c\u00f3 \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh l\u00e0 gi\u00fap qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e1 nh\u00e2n, t\u1ed5 ch\u1ee9c v\u00e0 c\u1ea3 qu\u1ed1c gia. Kh\u00f4ng th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi ch\u1ec9 b\u1eb1ng lu\u1eadt ph\u00e1p. Do \u0111\u00f3, l\u1ec5 ngh\u0129a r\u1ea5t c\u1ea7n thi\u1ebft trong th\u1ebf k\u1ef7 21 n\u00e0y.<\/p>\n<p><b>&#8211; V<\/b><b>\u1eady ph<\/b><b>\u1ea3i t\u00ecm trong qu\u00e1 kh<\/b><b>\u1ee9 nh<\/b><b>\u1eefng gi<\/b><b>\u1ea3i \u0111\u00e1p cho v<\/b><b>\u1ea5n \u0111<\/b><b>\u1ec1 c<\/b><b>\u1ee7a h\u00f4m nay <\/b><b>\u01b0?<\/b><\/p>\n<p>T\u00f4i s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch theo nh\u01b0 nh\u1eefng ghi ch\u00e9p trong cu\u1ed1n bi\u00ean ni\u00ean s\u1eed c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Chosun \u201cThe Annals of the Joseon Dynasty\u201d. H\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u1ea3n l\u00fd l\u00e2u \u0111\u1eddi v\u00e0 ghi ch\u00e9p ch\u00ednh x\u00e1c l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 t\u1ed3n t\u1ea1i t\u1eeb th\u1eddi Chosun. Vi\u1ec7c ghi ch\u00e9p chi ti\u1ebft, kh\u00e1ch quan kh\u00f4ng h\u1ec1 d\u1ec5 trong c\u1ea3 th\u1eddi \u0111\u1ea1i ng\u00e0y nay. \u0110\u00f3 l\u00e0 h\u1ec7 th\u1ed1ng ki\u1ec3u m\u1eabu v\u1ec1 qu\u1ea3n l\u00fd c\u00e2n b\u1eb1ng, kh\u00e1ch quan c\u00e1c th\u00f4ng tin c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7. H\u00e0n Qu\u1ed1c l\u00e0 m\u1ed9t qu\u1ed1c gia c\u00f3 nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh nh\u01b0ng ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0n Qu\u1ed1c l\u1ea1i kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5 nh\u1eefng th\u1ebf m\u1ea1nh c\u1ee7a b\u1ea3n th\u00e2n v\u00e0 thi\u1ebfu t\u1ef1 tin. Do \u0111\u00f3, m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u1ea7n nh\u00ecn l\u1ea1i qu\u00e1 kh\u1ee9 \u0111\u1ec3 t\u00ecm th\u1ea5y hi\u1ec7n t\u1ea1i. T\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a H\u00e0n Qu\u1ed1c n\u1eb1m trong qu\u00e1 kh\u1ee9 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><b>&#8211; Vi<\/b><b>\u1ec7c t\u00ecm <\/b><b>\u1edf th<\/b><b>\u1eddi Chosun ph<\/b><b>\u01b0\u01a1ng \u00e1n gi<\/b><b>\u1ea3i quy<\/b><b>\u1ebft nh<\/b><b>\u1eefng v<\/b><b>\u1ea5n \u0111<\/b><b>\u1ec1 trong x\u00e3 h<\/b><b>\u1ed9i H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c hi<\/b><b>\u1ec7n \u0111<\/b><b>\u1ea1i c\u00f3 v<\/b><b>\u1ebb gi<\/b><b>\u1ed1ng nh<\/b><b>\u01b0 th<\/b><b>\u1eddi Ph<\/b><b>\u1ee5c H<\/b><b>\u01b0ng v<\/b><b>\u1edbi vi<\/b><b>\u1ec7c tr<\/b><b>\u1edf l<\/b><b>\u1ea1i Hy L<\/b><b>\u1ea1p \u2013 La M\u00e3 c<\/b><b>\u1ed5 \u0111<\/b><b>\u1ea1i trong l<\/b><b>\u1ecbch s<\/b><b>\u1eed ph<\/b><b>\u01b0\u01a1ng T\u00e2y. C\u00f3 ph<\/b><b>\u1ea3i \u00f4ng mu<\/b><b>\u1ed1n \u00e1m ch<\/b><b>\u1ec9 th<\/b><b>\u1eddi Ph<\/b><b>\u1ee5c H<\/b><b>\u01b0ng c<\/b><b>\u1ee7a H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c th<\/b><b>\u1ebf k<\/b><b>\u1ef7 21 khi \u0111<\/b><b>\u1ec1 c<\/b><b>\u1eadp \u0111<\/b><b>\u1ebfn v<\/b><b>\u0103n h\u00f3a l<\/b><b>\u1ec5 ngh<\/b><b>\u0129a th<\/b><b>\u1eddi Chosun?<\/b><\/p>\n<p>\u0110\u00fang v\u1eady. Cu\u1ed1n bi\u00ean ni\u00ean s\u1eed c\u1ee7a tri\u1ec1u \u0111\u1ea1i Chosun c\u00f3 ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao m\u00e0 c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 theo k\u1ecbp. C\u0169ng nh\u01b0 th\u1ebf k\u1ef7 15, khi \u0111\u1ebf ch\u1ebf Byzantine s\u1ee5p \u0111\u1ed5, r\u1ea5t nhi\u1ec1u nh\u00e0 tri th\u1ee9c \u0111\u00e3 \u0111\u1ebfn n\u01b0\u01a1ng n\u00e1u \u1edf La M\u00e3, th\u00ec ng\u00e0y nay, r\u1ea5t nhi\u1ec1u h\u1ecdc gi\u1ea3 c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u1ebfn H\u00e0n Qu\u1ed1c.<\/p>\n<p>Ti\u1ebfp \u0111\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 t\u1ef1 tin v\u1ec1 v\u0103n h\u00f3a. \u1ede \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, H\u00e0n Qu\u1ed1c c\u00f3 kh\u00e1 nhi\u1ec1u thu\u1eadn l\u1ee3i. B\u00ean c\u1ea1nh \u0111\u00f3, c\u0169ng c\u00f3 t\u00ednh t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed3ng gi\u1eefa th\u1eddi Ph\u1ee5c h\u01b0ng c\u1ee7a ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a H\u00e0n Qu\u1ed1c th\u1ebf k\u1ef7 21. N\u1ebfu H\u00e0n Qu\u1ed1c ti\u1ebfp t\u1ee5c duy tr\u00ec \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng ch\u00ednh tr\u1ecb \u1ed5n \u0111\u1ecbnh th\u00ec ho\u00e0n to\u00e0n c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t trung t\u00e2m v\u0103n h\u00f3a. Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0n Qu\u1ed1c ph\u1ea3i nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u01b0\u1ee3c vai tr\u00f2 \u0111\u00f3ng g\u00f3p cho th\u1ebf gi\u1edbi. Trong ph\u1ea1m vi n\u00e0o \u0111\u00f3 th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u00f3ng g\u00f3p c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi H\u00e0n.<\/p>\n<p><b>&#8211; <\/b><b>\u0110i<\/b><b>\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e3 d<\/b><b>\u1eabn \u00f4ng \u0111<\/b><b>\u1ebfn v<\/b><b>\u1edbi v<\/b><b>\u0103n h<\/b><b>\u1ecdc c<\/b><b>\u1ed5 \u0111i<\/b><b>\u1ec3n c<\/b><b>\u1ee7a H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c \u2013 th<\/b><b>\u1ee9 m\u00e0 ngay c<\/b><b>\u1ea3 ng<\/b><b>\u01b0\u1eddi H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c th<\/b><b>\u1eddi nay c<\/b><b>\u0169ng th<\/b><b>\u1ea5y r<\/b><b>\u1ea5t kh\u00f3 hi<\/b><b>\u1ec3u?<\/b><\/p>\n<p>T\u00f4i bi\u1ebft \u0111\u1ebfn H\u00e0n Qu\u1ed1c khi nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 v\u0103n h\u1ecdc so s\u00e1nh. B\u00e0i lu\u1eadn v\u0103n ti\u1ebfn s\u0129 c\u1ee7a t\u00f4i c\u0169ng l\u1ea5y ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 so s\u00e1nh ti\u1ec3u thuy\u1ebft H\u00e0n Qu\u1ed1c v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n. C\u1ee5 th\u1ec3, t\u00f4i \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u so s\u00e1nh c\u00e1c nh\u00e0 tri th\u1ee9c H\u00e0n Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n \u0111\u00e3 l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 ti\u1ebfp nh\u1eadn, ph\u00e2n t\u00edch nh\u1eefng t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. T\u00e1c ph\u1ea9m \u201cC\u1eedu v\u00e2n m\u1ed9ng\u201d c\u1ee7a Kim Man Joong c\u0169ng kh\u00e1 th\u00fa v\u1ecb nh\u01b0ng c\u00e1c t\u00e1c ph\u1ea9m c\u1ee7a Park Ji Won l\u1ea1i kh\u00e1c ho\u00e0n to\u00e0n. Nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 l\u1ea1c quan v\u1ec1 con ng\u01b0\u1eddi, l\u1ea5y con ng\u01b0\u1eddi l\u00e0m nh\u00e2n v\u1eadt ch\u00ednh, \u0111\u1ec1u m\u1edbi l\u1ea1 v\u00e0 \u0111\u1ed9c \u0111\u00e1o. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y r\u1ea5t hi\u1ebfm c\u00f3 trong c\u00e1c ti\u1ec3u thuy\u1ebft Nh\u1eadt B\u1ea3n, Trung Qu\u1ed1c hay ch\u00e2u \u00c2u.<\/p>\n<p><b>&#8211; Nh<\/b><b>\u1eefng nh\u00e2n v<\/b><b>\u1eadt m\u00e0 \u00f4ng k\u00ednh tr<\/b><b>\u1ecdng nh<\/b><b>\u01b0 Park Ji Won hay Jung Yak Yong \u0111<\/b><b>\u1ec1u c\u00f3 m<\/b><b>\u1ed1i quan t\u00e2m s\u00e2u s<\/b><b>\u1eafc \u0111<\/b><b>\u1ed1i v<\/b><b>\u1edbi Trung Qu<\/b><b>\u1ed1c hay Nh<\/b><b>\u1eadt B<\/b><b>\u1ea3n. \u00d4ng ngh<\/b><b>\u0129 <\/b><b>\u0111i<\/b><b>\u1ec1u n\u00e0y cho H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c ng\u00e0y nay nh<\/b><b>\u1eefng ng<\/b><b>\u1ee5 \u00fd g\u00ec?<\/b><\/p>\n<p>Nh\u1eefng t\u00ecnh c\u1ea3m c\u00e1 nh\u00e2n n\u00e0y cho th\u1ea5y tinh th\u1ea7n h\u1ecdc h\u1ecfi nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m m\u1ea1nh c\u1ee7a \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng. Ch\u1eb3ng h\u1ea1n nh\u01b0 vi\u1ec7c m\u1edf c\u1eeda h\u1ecdc h\u1ecfi k\u1ef9 thu\u1eadt, ch\u1ebf \u0111\u1ed9 t\u1ed1t c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c nh\u01b0 ki\u1ebfn tr\u00fac th\u00e0nh qu\u00e1ch, \u0111\u00f4 th\u1ecb\u2026<\/p>\n<p>\u201cCon \u0111\u01b0\u1eddng h\u1ecdc h\u00e0nh kh\u00f4ng c\u00f3 con \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e0o kh\u00e1c. N\u1ebfu c\u00f3 g\u00ec kh\u00f4ng bi\u1ebft th\u00ec ph\u1ea3i h\u1ecfi d\u00f9 c\u00f3 ph\u1ea3i gi\u1eef m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi \u0111ang qua \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ea1i. D\u00f9 \u0111\u00f3 l\u00e0 tr\u1ebb em hay ng\u01b0\u1eddi ph\u1ee5c v\u1ee5 nh\u01b0ng ch\u1ec9 c\u1ea7n bi\u1ebft h\u01a1n m\u00ecnh m\u1ed9t ch\u1eef th\u00ec b\u1ea3n th\u00e2n c\u0169ng ph\u1ea3i theo m\u00e0 h\u1ecdc h\u1ecfi. N\u1ebfu th\u1ea5y x\u1ea5u h\u1ed5 v\u00ec thua k\u00e9m m\u00e0 kh\u00f4ng d\u00e1m h\u1ecfi ng\u01b0\u1eddi gi\u1ecfi h\u01a1n m\u00ecnh th\u00ec m\u00e3i m\u00e3i kh\u00f4ng th\u1ec3 kh\u00e1 l\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c&#8221;.<\/p>\n<p><b>&#8211; Trong cu<\/b><b>\u1ed1n \u201cN\u00f3i v<\/b><b>\u1ec1 t<\/b><b>\u01b0\u01a1ng lai H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c\u201d c<\/b><b>\u1ee7a c\u00e1c h<\/b><b>\u1ecdc gi<\/b><b>\u1ea3 qu<\/b><b>\u1ed1c t<\/b><b>\u1ebf, c\u00f3 \u0111o<\/b><b>\u1ea1n nh<\/b><b>\u1eadn \u0111<\/b><b>\u1ecbnh H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c gi<\/b><b>\u1ed1ng nh\u00e0 Chu th<\/b><b>\u1eddi Xu\u00e2n thu Chi<\/b><b>\u1ebfn qu<\/b><b>\u1ed1c. V<\/b><b>\u1eady H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c ng\u00e0y nay c<\/b><b>\u1ea7n c\u00f3 vai tr\u00f2 g\u00ec?<\/b><\/p>\n<p>Nh\u00ecn v\u00e0o quan h\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf ng\u00e0y nay, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y c\u1ea7n h\u1ecdc t\u1eeb l\u1ecbch s\u1eed ph\u01b0\u01a1ng \u0110\u00f4ng. Nh\u00e0 Chu kh\u00f4ng ph\u1ea3i m\u1ed9t \u0111\u1ebf ch\u1ebf h\u00f9ng m\u1ea1nh song l\u1ea1i c\u00f3 ch\u00ednh s\u00e1ch ki\u1ec3u m\u1eabu c\u00f9ng m\u1ed1i quan h\u1ec7 \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i t\u1ed1t \u0111\u1eb9p. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u00fang trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i n\u00e0y.<\/p>\n<p><b>&#8211; D<\/b><b>\u01b0\u1eddng nh<\/b><b>\u01b0 s<\/b><b>\u1ef1 t<\/b><b>\u0103ng tr<\/b><b>\u01b0\u1edfng kinh t<\/b><b>\u1ebf c\u00f9ng nh<\/b><b>\u1eefng bi<\/b><b>\u1ebfn \u0111<\/b><b>\u1ed5i x\u00e3 h<\/b><b>\u1ed9i nhanh ch\u00f3ng c<\/b><b>\u1ee7a H\u00e0n Qu<\/b><b>\u1ed1c l\u00e0 ch<\/b><b>\u01b0a c\u00f3 ti<\/b><b>\u1ec1n l<\/b><b>\u1ec7. Tuy nhi\u00ean, ch<\/b><b>\u1ec9 s<\/b><b>\u1ed1 h<\/b><b>\u1ea1nh ph\u00fac c<\/b><b>\u1ee7a ng<\/b><b>\u01b0\u1eddi H\u00e0n l<\/b><b>\u1ea1i kh\u00e1 khi\u00eam t<\/b><b>\u1ed1n. \u00d4ng c\u00f3 \u0111i<\/b><b>\u1ec1u g\u00ec mu<\/b><b>\u1ed1n n\u00f3i v<\/b><b>\u1edbi ng<\/b><b>\u01b0\u1eddi d\u00e2n H\u00e0n?<\/b><\/p>\n<p>C\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ecbnh lu\u1eadt t\u00e1c d\u1ee5ng v\u00e0 ph\u1ea3n t\u00e1c d\u1ee5ng trong v\u1eadt l\u00fd, vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n nh\u01b0 v\u0169 b\u00e3o c\u0169ng c\u00f3 m\u1eb7t tr\u00e1i c\u1ee7a n\u00f3 nh\u01b0 t\u1ef7 l\u1ec7 t\u1ef1 s\u00e1t cao, t\u1ef7 l\u1ec7 sinh \u0111\u1ebb th\u1ea5p\u2026 \u0110\u1ec3 gi\u1ea3i quy\u1ebft nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, m\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa t\u00f4i cho r\u1eb1ng c\u1ea7n nh\u00ecn l\u1ea1i truy\u1ec1n th\u1ed1ng l\u1ec5 ngh\u0129a th\u1eddi Chosun. T\u1eadp trung v\u00e0o v\u1ebb ngo\u00e0i v\u1ed1n kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 v\u0103n h\u00f3a H\u00e0n Qu\u1ed1c. C\u00e1i b\u1ea3n ch\u1ea5t m\u00e0 m\u1eaft th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1edbi l\u00e0 c\u00e1i trung t\u00e2m. H\u00e0n Qu\u1ed1c th\u1ebf k\u1ef7 21 \u0111ang \u0111\u1ed1i \u0111\u1ea7u v\u1edbi nhi\u1ec1u cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 kh\u00f4ng \u00edt c\u01a1 h\u1ed9i. Einstein t\u1eebng n\u00f3i r\u1eb1ng \u201cB\u1ea1n tr\u1ea3 c\u00e1i gi\u00e1 \u0111\u1eaft nh\u1ea5t cho th\u1ee9 b\u1ea1n c\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c mi\u1ec5n ph\u00ed\u201d. Gi\u1edd \u0111\u00e2y, H\u00e0n Qu\u1ed1c c\u1ea7n c\u00f3 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m v\u00e0 \u0111\u00f3ng g\u00f3p v\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i qu\u1ed1c t\u1ebf. Tuy kh\u00f4ng th\u1ec3 ho\u00e0n h\u1ea3o nh\u01b0ng ch\u00ednh ph\u1ee7, doanh nghi\u1ec7p H\u00e0n Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u v\u1eefng m\u1ea1nh. Nh\u1eefng \u01b0u \u0111i\u1ec3m n\u00e0y kh\u00f4ng m\u1ea5y v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i so v\u1edbi nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc kh\u00e1c nh\u01b0ng n\u00f3 s\u1ebd ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1edbn theo th\u1eddi gian.<\/p>\n<p>\u0110\u1ea5t n\u01b0\u1edbc ph\u00e1t tri\u1ec3n trong m\u01a1 m\u00e0 ch\u00fang ta ngh\u0129 \u0111\u1ebfn th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi n\u00e0y. B\u1ea5t k\u1ef3 qu\u1ed1c gia n\u00e0o c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng m\u00e2u thu\u1eabn x\u00e3 h\u1ed9i, kho\u1ea3ng c\u00e1ch gi\u00e0u ngh\u00e8o. \u00cdt nh\u1ea5t th\u00ec nh\u00e2n d\u00e2n H\u00e0n Qu\u1ed1c \u0111\u1ec1u tin t\u01b0\u1edfng v\u00e0o ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y. N\u00f3 c\u00f3 \u00fd ngh\u0129a to l\u1edbn trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i h\u1ed7n lo\u1ea1n. H\u00e0n Qu\u1ed1c c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t ch\u1ebf \u0111\u1ed9 m\u1edbi m\u00e0 kh\u00f4ng s\u1ee3 ph\u1ea3i thay \u0111\u1ed5i.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/vietnamese.korea.net\/NewsFocus\/People\/view?articleId=109129#sthash.W4xb3ZLP.dpuf\">http:\/\/vietnamese.korea.net\/NewsFocus\/People\/view?articleId=109129#sthash.W4xb3ZLP.dpuf<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gi\u00e1o s\u01b0 Lee Man Yeol: \u201cH\u00e3y t\u00ecm t\u01b0\u01a1ng lai H\u00e0n Qu\u1ed1c trong th\u1eddi Chosun\u201d KOREA.NET 17.06.2013 Gi\u00e1o s\u01b0 tr\u01b0\u1eddng Nh\u00e2n v\u0103n thu\u1ed9c \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Kyunghee H\u00e0n Qu\u1ed1c &#8211; Emanuel Pastreich (t\u00ean ti\u1ebfng H\u00e0n: Lee Man Yeol) \u0111\u00e3 s\u1ed1ng \u1edf H\u00e0n Qu\u1ed1c \u0111\u01b0\u1ee3c h\u01a1n 10 n\u0103m. Tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y, \u00f4ng t\u1eebng theo h\u1ecdc \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Yale, \u0110\u1ea1i &#8230; <a title=\"Gi\u00e1o s\u01b0 Lee Man Yeol:  \u201cH\u00e3y t\u00ecm t\u01b0\u01a1ng lai H\u00e0n Qu\u1ed1c trong th\u1eddi Chosun\u201d (Vi\u1ec7t)\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/2014\/01\/21\/giao-su-lee-man-yeol-hay-tim-tuong-lai-han-quoc-trong-thoi-chosun-viet\/\" aria-label=\"Read more about Gi\u00e1o s\u01b0 Lee Man Yeol:  \u201cH\u00e3y t\u00ecm t\u01b0\u01a1ng lai H\u00e0n Qu\u1ed1c trong th\u1eddi Chosun\u201d (Vi\u1ec7t)\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":9296425,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_coblocks_attr":"","_coblocks_dimensions":"","_coblocks_responsive_height":"","_coblocks_accordion_ie_support":"","_crdt_document":"","footnotes":""},"categories":[263165],"tags":[],"class_list":["post-3910","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-viet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3910","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9296425"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3910"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3910\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3910"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3910"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/green-liberty.org\/circlesandsquares\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3910"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}